Thursday, February 28, 2019


Selection of Courses in Pre.University
DR Gerald Pinto Retired Principal MIlagres College Kallianpur
After S.S.L.C or 10th Std P.U.C or plus 2 is the important stage of education. For most of the professional courses plus 2 is the basic requirement. There are three streams  Atrs, Commerce and Science and in all the streams there are professional courses after plus 2. Also there are lot of opportunities even after general education. There are very special and new courses  too after plus two specially in deemed universities and autonomous colleges. But a lot of risk is involved while selecting the new courses. I have listed most of the possible courses in P.U C and scope after that in this article.
                        
In each stream student has to choose two languages and four subjects. Normally English is the first language. There is a choice to choose Hindi, Kannada, Sanskrit, French, Marathi, Tamil and Malyalam as second languge. Normally in colleges Hindi, Kannada or Sanskrit  is offered
                                                                Science
In Science the  core subjects are Physics(P), Chemistry(C), Mathematics(M), Biology(B), computer science(Cs), Electronics(E) ,  Statistics(S) and Geology. Student has to choose four subjects. For Engineering studies Physics, Chemistry and Mathematic are compulsory and for Medical field Physics, Chemistry and Biology are  compulsory.

Combination
Further study
Higher study
 Career Opportunity
Opportunities in Govt. Job

P.C.M 
Enginering ( B.E, B Tech), Architecture
For I.I.T- through JEE main and JEE advance exam, For National Institues Through JEE main, forGovt Seats through CET and Private College- COMED K

M.E, M Tech,
M. B. A, Ph D
Industry,
I.T, Railway
P.W.D, Aviation,
Defence
H.R , Teaching, Banks
UPSC (Civil Services like IAS, IPS,IRS,CBI)  Staff Selection( Custom, Income Tax and Excise Inspector) KPSC( A.C, Circle Inspector, Tahsildar, Indian Forest Service, Indian Engeneering Service

Pilot

Aviation Industry

PCM
BSc- Fashion De sign, Interior design, textile design, Ornament design
MSc-
Textile industry, ornament industry, Self employment, Tourism and building industry

PCM
B. Pharm, B Sc Nuclear Medicine, Radiation etc , Forensic Science
M Pharm, MSc in Nuclear medicine, Radiation Physics, Medical Physics, Forensic Science
Drug Industry, Hospitals, Medical Shops, Research
Forensic Lab

PCM
B T B Tech- in Indian Institute of Space Science and Technology Trivandrum and ISRO
 This Integrated  
M S programme in  Indian Institute of Science Bangalore, Jawaharlal Nehru Centre for advanced scientific Research Bangalore, Indian Institute of Astro-physics Bangalore,

B Sc, BCA, BBA, BA
Space Scientists, Aeronuts,
Scientists

B Ed, M Ed, Integraded
 B Ed, M.Sc in  Physics, , Radiation Physics, Medical Physics, Photonics, Nano Science,  Bio Physics,  Material Science, Astronomy, Astrophysics, Space science,  Bio- Informatics, Chemistry Industrial chemistry, Applied Chemistry, 
 MCA, , M.B.A, M.A, M.Phil, Ph.D in all subjects

Teaching, Research, Scientists, Industry, I T, ISRO, BARC, Indian Institute of Science and other National Laboratories like PRL etc.

UPSC (Civil Services like IAS, IPS,IRS,CBI)  Staff Selection( Custom and Excise Inspector) KPSC( A.C, Circle Inspector, Tahsildar, Indian Forest Service, Indian Engeneering Service
Defence Academy- Air Force and Navy
P.C. B
MBBS, BDS,  (Through NEET EXAM) BHMS,BAMS, Bachelor of Veternary Science,
B.Pharm, BSc-Speech and hearing, Medical Laboratory Technology – 
Radiotherapy
 Medical Imaging, Dental Hygine, Dental Mechanic,

Health Care & Hospital Management, B Sc Nursing

 Bachelor of Allied Health Science
B.P.T, B.O.T, B.A.S.L.P. 

Through CET
Nursing- Direct Apply

M.D, M.S, M Sc,
M.Phil, Ph.D, P G Courses in Health Sciences
Hospitals and Medical Colleges, Health Sector
Civil Services,UPSC, Staff Selection KPSC, Indian Medical service, Indan Forest Service, Range Forest officer
P.C.B
Bsc- Micro-biology, Genetic Science, Biological Science,Bio Chemistry,
B Ed, M Ed
MSc- MPhil,
Ph. D
Industry, Teaching, Research
Hospitals
Scientists
Civil Services,UPSC, Staff Selection KPSC
P.C.M.B
All courses available under PCM.
In Addition ….
BSc- Agriculture, Horticulture, Seliculture, Forestry, Nutrition & Dietetics, Agriculture Marketing, Home Science,
Bachlor of Fisheries

B. Tech- Food Technogy, Dairy Technolgy, Agriculture engineering,
M Sc, PhD
Industry, Banks, Horticulture, Forest, Fisheries Dept, Scientists
Civil Services,UPSC, Staff Selection KPSC, Indian Forest Service, Forest range officer
PCB with Home Science
BSc Home Science
MSc Home Science, PhD,
Teaching, Food Technology, Hospitality sector , Catering and Tourism

P.C.M.S
All courses available under PCM. In addition:
B.Sc with Stat
MSc in Stat, Ph D in Indian Stastical Institute Kolkata
Research, Teaching, Banks, LIC, Insrurance Company
Civil Services,UPSC, Staff Selection KPSC, Indian Forest Service,
Indian Stastical Service
P.C.M.Cs
All courses available under PCM, In addition:
B.Sc with Computer Science   BCA
MSc Computer Science , MSc(I.T) MCA, PhD
Teaching, I.T industry,
M Tech by WASE and Wista( WIPRO)
Civil Services,UPSC, Staff Selection KPSC, Indian Forest Service
P.C.M.E
All courses available under PCM, In addition:

B.Sc with Electronics
M.Sc Electronics
( Equivalent to B. E Electronics)
Teaching, Industry
Civil Services,UPSC, Staff Selection KPSC, Indian Forest Service,
Indian Engineering Service
P.C. B and Geology
Bsc- Geology
MSc- Geology, Marine Geology
Teaching Research ,
Indian Forest Service
 After second PUC Science, the students are eligible for all the courses under Arts and Commerce streams.
Arts
Arts is field of vast choices. If intelligent students with definite aim choose Arts  faculty they can shine in the society with good job opportunities.
The students have to choose four subjects from the following: History(H), Economics(E), Political Science(P), Sociology(S), Geology(G), Psychology(Py), Statistics(S), Rural Developmemt, Literature( Kannada, English, Hindi)

Combination
( Subject)
Further study
Higher study
 Career Opportunity
Opportunities in Govt. Job

H.E.P.S.
BCA, BBA,,
 B. S.W, B Lib


MCA,
 MBA, M Lib,
M.S. W( TISS
Mumbai)

I.T, Industry, Buisness Houses, Libries, Ngo and Social welfare Departments
UPSC, SSC and KPSC( Civil Services), Social welfare departments ( MSW)
Combined Defence Service( Army, Navy)
H.E.P.S.
B A –with History, Economics, English Literatue\Kannada Literature\Hindi\Political Science\Sociology
B.Ed, M Ed, B.P. Ed. M.P.Ed, 
 M A in History, Archeology, Economics, Polit. Science, Sociology, Kannada, Anthropology, Public Administration,   Ph D,
Teaching in Primary, High School, Colleges and Universities by competetive exam NET, Archeology Dept, Eoconomists,
Indian Economic Service, Civil Services,
Archeology Dept
CDS
H.E.P.S.
B A –with History, Sociology and Rural Development
M A in Histroy, Sociology, Anthropology M S W,
 Ph.D in all subjects
Teaching in Primary, High School, Colleges and Universities by competetive exam NET,  NGO, Archeology Dept, N G Os
UPSC and KPSC-  Civil Services
Social welfare Department, Rural Develoment
CDS
H.E.P.S.
B A with English Optional
B Ed, M Ed, M.A, Ph.D
Teaching in High School, Colleges and Universities by competetive exam NET, Sub editors in Media\Journalism
UPSC, SSC and KPSC-  Civil Services
CDS
H.E.P.Cs
BA with Computer Application
BCA, MCA
Data Entry, I T
CDS
H.E.P.S.
BA with History Tourism( One subject)
M A, PhD,
Tourism Industry
Guides
Tourism Department
H.E.P.S.
BA with Journalism( Mass communication)
M A, PhD
Media-Journalist, Editors, directors, Producers,
CDS,
Civil Services,UPSC, Staff Selection KPSC
H.E.P.Psy.
BA with Psychology
M A Ph D
Teaching, Councillors, Psychologists, NGOs, Rehabilitaion centres, Hospitals

H.E.P.Stat
BA with Stat and Economics
M A, Ph D
Teaching, Stastisticans, Economists, Data analyst,  Rsearch Analysis
Indian Economics and Stastical Service, Civil Srvices
H.E.P.Geo
BA with Geography
MA  PhD
Teaching, Mining Industry
CDS,
Civil Services,UPSC, Staff Selection KPSC
Any 4 subjects
B A with Music\Dance
M.A  P hD
Artist in Film Industry, Performing arts, Mocial Concerts , Teaching

Any 4 subjects
B.A any subjects (good in sports)
B.P. Ed. M.P.Ed
P.T  Teacher, Physical director, Teaching at graduate and P G level, Ph. D  in sports, coaches
Indian Economics and Stastical Service, Civil Srvices, Police Department




                                                               Commerce 
In commerce at PUC level core subjects are: Commerce, Accountancy, Business Studies, Economics, Histrory, Marketing, Marketing, Banking, Statistics, Computer Science, Mathematics
                                 

Combination
Further study
Career opportunity
Opportunity in Govt Sector
E.B.A.C
E.B.A.S
E.B.A.H
C.A(CPT), C.S and ICWA( Foundation Course)
B Com, BBA,
B.A LLB,
NDA( Military and Navy)
Banks, Financial Instituions like LIC,  Medical Insurace, Income Tax Dept, Consulatacy for Auditing
Teaching, Industry,  I T company as H R
NGO, Social welfare Dept
Auditor and Accounts Service, Income tax dept, Sales tax Dept,
With LLB- Lawyers, Judges, Legal officers, Solicotors
N.D.A ( Army)
C D S
Civil Services- UPSC, SSC, KPSC
E.B.A.Cs
C.A(CPT), C.S and ICWA( Foundation Course)
B.H.M,
B Com, BBA,
BCA,
B.A LLB,

Banks, Financial Instituions like LIC,  Medical Insurace, Income Tax Dept, Consulatacy for Auditing
Teaching, Industry,  I T company( with BCA, MCA)  as H R( with MBA)
NGO,
Auditor and Accounts Service, Income tax dept, Sales tax Dept,
With LLB- Lawyers, Judges, Legal officers, Solicotors
C D S
Civil Services- UPSC, SSC, KPSC
E.B.A.M
C.A(CPT), C.S and ICWA( Foundation Course)
B.H.M,
B Com, BBA,
BCA,
B.A LLB,

Banks, Financial Instituions like LIC,  Medical Insurace, Income Tax Dept, Consulatacy for Auditing
Teaching, Industry,  I T company as H R
NGO, Social welfare Dept
Auditor and Accounts Service, Income tax dept, Sales tax Dept,
With LLB- Lawyers, Judges, Legal officers, Solicotors
C D S
Civil Services- UPSC, SSC, KPSC

                     Common to Arts, Commerce, Science
Student who choose any combination in PUC in Arts, Commerce  and Science are eligible for these courses and employment
Course
Further Study
Career Opportunity
Govt  Sector
B.H.M, BSc Hospitality Science, Food and Nutrition, Dietrics
Post Graduation Research
Tourism, Merchant Navy, Hotel Industry, 
 Dept of Tourism,
B.B.A( B B M)
M Com, M B A ( Through CAT, MAT)  Ph D
Teaching, Industry, Financial Institutions like Banks, LIC, I.T
Civil Services
BCA
MCA, PhD
Teaching, I T industry, Soft ware Engineers
Civil Services
Law
Through CLAT-( 19 National Law college Univesities, 43 Colleges)
5 years BA LLB
LLM, Ph D
Lawyer, Judge, Solicitor, Consultants Legal officer in Industry, Banks and other financial instituions
Civil Services
Judges of the Courts, Govt Pleaders, Solicitors
N.D.A
PCB ( For Air force , Navy and Army), Atrs and Commerce
 for Army and Navy
Officer Training after graduation
Defence officers
Defence forces

Note:
1.      Science students are eligible for further study for which Commerce and Arts students are eligible.
2.      Commece students are eligible further study for which Arts students are eligible.
3.      For the jobs in Banks( Public Sector)all graduates are eligible and posts are filled through IBPS exam.
4.      For civil services UPSC, Staff Selection Comission and KPSC all graduates are eligible.
5.      Those who have 50% in B Com, or 60% in BAor BSc, they eligible for CA( without CPT), CS and ICWA without foundation courses.

Websites
1.    For UPSC, Civil Services, NDA, CDS, CBI,  –www.upsc.gov.in
2.    Staff Selction Commissio-www.ssc.nic.in
3.    KPSC- www.kpsc.kar.nic. gov.in
4.    Indian Railways  www.idianrailways.nic.in
5.    Karnataka State polics: www.ksp.gov.in
6.    Banking-IBPS-www.ibps.in
7.    NEET    : www. cetonline.karnataka.gov.in/ugneetnew/Home.aspx
9.    CLAT: www.clat.ac.in/
11. General Insurance : www.gicofindia.com
12.            CET: www.kea.kar.nic.in
13. www.comedk.net


¹«¯ï ¸Àjé¸ï ¥ÀjÃPÉëPï  ¥Éʲ°  D¤ ¯ÁVê° vÀAiÀiÁgÁAiÀiï
zÉÆ eÉj ¤qÉÆØÃr
   ¨sÁgÀvÀ vÀ¸À¯Áå ¥ÀæeÁvÀAvïæ zÉñÁAvï, ZÀÄ£ÁªÀuï ZÀ®ªïß gÁdQÃAiÀiï ¥ÁrÛ  DqÀ¼ÉÛA ZÀ®AiÀÄÛvï  vÀjÃ, ¤Ãeï C¢üPÁgï ZÀ¯ÁAªÉÇÑ L.K.¸ï vÀ¸À¯Áå C¢üPÁj¤A.   PÉ©£Émï ¸ÉPÉælj,  f¯Áè¢üPÁj D¤ «zÉñÁAUï PÁAiÀiÁðzÀ²ð vÀ¸À¯É ¥ÀæªÀÄÄPï ºÀÄzÉÝ vÁAZÁå ºÁwA D¸ÁÛvï. ©æn±ÁAZÁå PÁ¼Ágï, zÀÄqÀé¢Pï PÀÄmÁäZÉ ,  EAUÉèAqÁPï ªÀZÀÄ£ï, L.¹.J¸ï ¥ÀjÃPÁë ¥Á¸ï PÀgÀÄ£ï ºÁAUÁ AiÉĪïß   PÀ¯ÉPÀÖgï vÀ¸À¯É ºÀÄzÉÝ D¥ÁÚAiÀÄÛ¯É vÀgï  CvÁA AiÀÄÆ¤AiÀÄ£ï ¥À©èPï ¸Àjé¸ï PÀ«ÄµÀ£ï(  U.P.S.C ) ¹«¯ï ¸Àjé¸ï ¥ÀjÃPÁë ZÀ¯Áªïß C¸À¯Áå ºÀÄzÁÝöåAPï «AZÁÛ. ¸ÀUÁîöå ¸ÀA¸ÁgÁAvï £ËPÀj ¢ÃAªïÌ CvÀå¢üPï ZÀqï ¯ÉÆÃPÁ£ï ¸ÀàgÉÆÝ PÀað ¥ÀjÃPÁë  » eÁ¯Áèöå£ï ZÀqï PÀp£ï ¥ÀjÃPÁë¬Äà »ZïÑ eÁªïß C¸Á. zÁSÁèöåPï 2018 ¹«¯ï ¸Àjé¸ï ¥ÀjÃPÉëZÉA CAwªÀiï ¥À°vÁAµï K¦æ¯ï 2018 ªÉgï DAiÉÄèA. ºÁPÁ ¥ÀAiÀiÁèöå ºÀAvÁa ¥ÀjÃPÁë dÆ£ï 18, 2017ªÉgï eÁ°è D¤ ºÁPÁ 9.75 ¯ÁSï D¨sÀåyð¤A Cfð ¢°è. vÁAvÉè 13 ºÀeÁgï GwÛÃgïÚ eÁªïß CPÉÆÖçgï 2017ªÉgï ¥ÀæzsÁ£ï ¥ÀjÃPÉëPï ºÁeÁgï eÁ¯Éè. vÁAZÉ ¥À¬ÄÌA 2568 duÁAPï CAwªÀiï ºÀAvï ¸ÀAzÀ±Àð£ÁPï C¥Á¬Ä¯ÉèA. CvÁA 990  duÁAPï ««zï E¯ÁSÉAPï «AZÀ«Ú PɯÁå. vÁAZÉ ¥À¬ÄÌA 750 zÁzÉè D¤ 240 ¹æÃAiÉÆ. vÁAZÉ ¥À¬ÄÌA 180 duÁAPï L.J.J¸ï D¤ 157 duÁAPï L.¦.J¸ï ºÀÄzÉÝ ¯Á¨Áèöåvï
¹«¯ï ¸ÀgÀé¸ï ¥ÀjÃPÉëPï CgÀívÁ PÀ¸À°?    
C¢ÃPÀævï ªÀiÁ£ÀåvÀ C¸ÀÄ®èöå AiÀÄĤªÀjìn xÁªïß RAZÁ¬Äà KPÀ «µÀAiÀÄZÉgï ¥À¢é, ¥Áæ¬Ä 21 ªÀgÁìA xÁªïß 32 ©vÀgï C¸ÁeÁAiÀiï.  JPÁèöå£ï 6 ¥Á«ÖA ªÀiÁvïæ ¥ÀjPÉëPï Cfð zÁR¯ï PÀgÉåvï. 
¥ÀjÃPÀë D¤ Cfð zÁR¯ï:
¥ÀjÃPÀë ºÀgÉåÃPÁ ªÀ¸Áð ZÀ¯ÁÛ. ¥ÀAiÀiÁèöå ºÀAvÁa dÆ£ÁAvï ZÀ¯Á ºÁPÁ zÀ±ÉA§gï ªÀÄíAiÀiÁßöåAvï Cfð C¥ÁAiÀiïvÁvï.  ¥ÀæªÀÄÄPï ¥ÀjÃPÁë DPÉÆÖ¨ÁæAvï D¤ G¥ÁæAvï ¸ÀAzÀ±Àð£ï ZÀ®Ä£ï ªÀÄÄPÁèöå K¦æ¯ÁAvï vÁå ªÀgÁìZÁå ¨ÉÃZÁZÉA ¥À°vÁA±ï AiÉÄvÁ.  Cfð AiÀÄÄ.¦.J¸ï.¹ CAvÀgï eÁ¼ÀZÉgï N£ï ¯ÉÊ£ï  ¥ÁmÁA«Ñ.  ZÀ°AiÀiÁAPï PÀ¸À¯ÉAZï ¦Ã¸ï £Á.
                   ¥ÀjÃPÉëZÉA «zsÁ£ï:
1. ¥ÁævÀ«ÄPï ¥ÀjÃPÁë: 400 CAPï
¥ÉÃ¥Àgï 1: ¹«¯ï ¸Àjé¸ï J¦ÖlÆåmï mɸïÖ 1 (  CSAT-1 ) 200 CAPï- 
¥ÉÃ¥Àgï2 : ¹«¯ï ¸Àjé¸ï J¦ÖlÆåmï mɸïÖ 2 (  CSAT-2  ) 200 CAPï
¥ÉÃ¥Àgï 1 ¸ÁªÀiÁ£ïå eÁߣï( General Studies). ¸ÀA¸ÁgÁAvÁèöå RAZÁAiÀiï ¸ÀAVÛ «²A ¸ÀªÁ¯ï «ZÁgÉåvï. ºÁAUÁ ¸ÁªÀiÁ£ïå «eÁߣï, ¨sÀÆUÉÆÃ¼ï, EwºÁ¸ï D¤ ¸ÀA¸ÀÌçw(¸ÀA¸Ágï, gÁvï), ¢¸À¥ÉÆrÛ WÀrvÁA, CgïÛ ¸Á²Ûgï, ªÀiÁ£Àªï ±Á¹Ûgï ºÁAUÁ AiÉÄvÁ.
¥ÉÃ¥Àgï2: EAVè±ï, UÀtÂvï, ªÀiÁ£À¹Pï ¸ÁªÀÄyð, gÁeÁAªï EvÁå¢ ºÁAvÀÄA AiÉÄÃvÁ.
» ¥ÀjPÁë M¨ÉÓQÖªï ªÀÄí¼Áågï ZÁgï ¸ÀªÁ¯ÁA ¥À¬ÄÌ AiÉÄÃPï «AZÀÄAPï C¸Á. ªÀAiÀiÁèöå ¨Ágï ¥À¼ÀAiÀiÁÛ£Á ¥ÀÄgÁ ¸ÀªÀiÁ vÀ±ÉA ¢¸ÁÛvï. vÁAvÀÄA ZÀqï ¸ÁPÉðA «AaeÁAiÀiï. ZÀÆPï eÁ¯Áågï gÀuÁvÀäPï ( negetive ) CAPï ¯Á¨ÁÛvï. 
¥ÁævÀ«ÄPï ¥ÀjÃPÁë ¨ÉÆÃªï ªÀĺÀvÀéa, QvÁåPï ªÀÄí¼Áågï ¸ÀĪÀiÁgï 1000 ºÀÄzÁÝöåAPï 10 ¯ÁPï duï ¸ÀàgÉÆÝ PÀgÁÛvï. vÁAvÀÄA DzÁèöå ªÀgÁì 13 ºÀeÁgÁAPï ªÀiÁvïæ ¥ÀæzÁ£ï ¥ÀjÃPÉëPï C¥ÁAiÀiÁèA.  zÉPÀÄ£ï GuÉ CAPï ¯Á¨Áèöågï ºÁAUÁ eÁªÀÅßAZï vÁå ªÀgÁìPï ¨ÁAiÀiïæ ¥ÉÆqÁÛvï. 

2. ¥ÀæzÁ£ï ¥ÀjÃPÀë: 1800 CAPï
¥ÉÃ¥Àgï 1 ¥Àæ¨sÀAzï, EAVèµï ªÁÌPÀgÀuï- 300 CAPï
¥ÉÃ¥Àgï 2: ¨sÁgÁvÁa ¥ÀgÀA¥ÀgÀ, ¸ÀA¸ÀÌçw,  ¸ÀA¸ÁgÉÆZÉÆ C¤ ¸ÀªÀiÁeÉZÉÆ 
          EwºÁ¸ïD¤¨sÀÄUÉÆÃ¼ï.    250 CAPï
¥ÉÃ¥Àgï 3: DqÀ¼ÉÛA, ¸ÀA«zsÁ£ï,¸ÀªÀÄfPï £ÁåAiÀiï, CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀiï ¸ÀA¨sÀAzï—250 CAPï
¥ÉÃ¥Àgï 4:  vÀAvïæ eÁߣï, DyðPï GzÀgÀÎvï, ¥Àj¸Àgï D¤ CªÀÏqÁAZÉA ¤gÀéºÀuï- 250 CAPï
¥ÉÃ¥Àgï 5: K¦ÖlÆåqï, £ÉÊwPÀvÁ, ¥ÁæªÀÄtÂPÀvÁ EvÁå¢-250 CAPï
¥ÉÃ¥Àgï 6: «µÀAiÀiï- ( Optional Subject  )- ¥ÉÃ¥Àgï 1—250 CAPï
¥ÉÃ¥Àgï 7: «µÀAiÀiï- (  Optional Subject )- ¥ÉÃ¥Àgï 2-250 CAPï
3. ¸ÀAzÀ±Àð£ï:
¥ÀæzÁ£ï ¥ÀjÃPÉëAvï «AZÀ«Ú eÁ¯Áågï ªÉQÛvïé ¥ÀjÃPÉëPï C¥ÁAiÀiÁÛvï  CAPï  275

¥ÀjÃPÉëPï vÀAiÀiÁgÁAiÀiï:
¸ÀĪÀiÁgï zsÁ ¯ÁPÁA ¥À¬ÄÌA PÉêÀ¯ï KPï ºÀeÁgï duÁAPï «AZÀ«Ú PÀað ¥ÀjÃPÀë » eÁ¯Áèöå£ï ºÁAvÀÄA dAiÀiïÛ ¯Á§ÄAPï ¯ÁA¨ï PÁ¼Áa(Long Term) D¤ GuÁå CªÉÝa(Short term) vÀ¨sÉðw UÀgïÓ. 
¯ÁA¨ï PÁ¼Áa vÀ¨sÉðw:
¯ÁA¨ï PÁ¼Áa vÀ¨sÉðw ºÉʸÀÆÌ¯ï ªÁ ¦.AiÀÄÄ.¹ ²PÁà ¸ÁAUÁvÁ ¸ÀÄgÀÄ PɯÁågï §gÉA. ¸ÁªÀiÁ£ïå «eÁߣï, ¨sÀÆUÉÆÃ¼ï, EwºÁ¸ï D¤ ¸ÀA¸ÀÌçw(¸ÀA¸Ágï, ¨sÁgÁvï), ¢¸ÉÆàrÛA  WÀrvÁA, EAVè±ï, UÀtÂvï, ªÀiÁ£À¹Pï ¸ÁªÀÄyð, ¸ÀA«zsÁ£ï  EvÁå¢ eÉA QvÉA E¸ÉÆÌ¯ÁAvï ²PÁÛvï, vÉA ¥ÀjÃPÉë G¥ÁæAvï «¸Àgïß ¸ÉÆqÀÑöå §zÁèPï ªÉÆwAvï zÀªÀgÀÄ£ï ZÀrvï ²PÁeÁAiÀiï. EAVèµï ¨sÁ¸ÉZÉA ªÁåPÀgÀuï §gÉA PÀgÀÄ£ï ²PÁeÁAiÀiï.  ¥Àæ¨sÀAzï §gÉÆA«Ñ ¸ÀªÁAiÀiï PÀjeÁAiÀiï. §gÉÆA«Ñ D¤ G¯ÉÆÃA«Ñ ¸ÀAªÀºÀ£ï PÀ¯Á ( communication      ) gÀÄvÁ PÀjeÁAiÀiï. ¢¸ÀàqÉÛA R§æ½A ¥ÀvÁæA ªÁ¸ÉÑA D¤ vÁAvÀÄ D¬Ä°èA ¸ÀA¥ÁzÁQÃAiÀiï C¤ ¯ÉÃPÀ£Á ªÁZÀÄ£ï §jA C¸ÀİèA eÉÆUÁ¸ÁuÉ£ï zÀªÀjeÁAiÀiï. PÉÆA¦nñÀ£ï ¸ÀPÉì¸ï D¤ jªÀÇå ªÀÄAiÀÄß¼ÉA ¤gÁAvÀgï ªÁaeÁAiÀiï. ºÁAvÀÄA ¹«¯ï ¸Àjé¸ï ¥ÀjÃPÀë §gÀAªÁÑöå «²A ªÀiÁºÉvï, ºÁAvÀÄA gÉÃAPï PÁqÉè¯ÁåAZÉA ¸ÀAzÀ±Àð£ï, ¸ÁªÀiÁ£ïå eÁߣÁa ªÀiÁºÉvï C¸ÁÛ. ªÉQÛvïé «PÁ¸Á£ÁPï ªÀĺÀvïé ¢ÃeÁAiÀiï. ¸ÀAWï ¸ÀA¸ÁÜöå¤A, ¥Àæ¨sÀAzï, Qéeï, ¨sÁµÁuï ¸ÀàgÁÝöå¤A ¥Ávïæ WÉeÁAiÀiï. ¤gÀAvÀgï, KPï ¢Ã¸ï ¹«¯ï ¸Àjé¸ï ¥ÀjÃPÁë ¢AªïÌ C¸Á ªÀÄíuï GqÁ¸ï zÀªÀjeÁAiÀiï.  CzÁèöå ¥ÀjÃPÉëaA ¥ÉÃ¥ÀgÀA CAvÀgï d¼Á xÁªïß ªÁ §ÄPï ¸ÉÆÖÃgÀ xÁªïß Wɪïß C¨sÁå¸ï PÀjdAiÀiï. 
ªÉÆmÁéöå CªÉÝa ¥ÀjÃPÁë vÀAiÀÄgÁAiÀiï:
¥ÀjÃPÁë §gÁAªÁÑöå ¥ÀAiÉÄèA KPÁ ªÀgÁìa ¥ÀÄtÂà ¤gÀAvÀgï ²PÁ¥ï C¤ vÀ¨sÉðw UÀgÉÓa. qɰè,  C¤ ºÉÊzÀgÁ¨Ázï- ºÁAUÁ ¥ÁªÀiÁzï ¹«¯ï ¸Àjé¸ï ¥ÀjÃPÉëPï vÀ¨Éðw ¢AªÉÑ ¸ÀA¸ÉÜ  C¸Ávï. CvÁA ¨ÉAUÀÆîgÁAw C¸À¯É ¸ÀA¸ÉÜ  C¸Ávï. 
¹«¯ï ¸Àjé¸ï ¥ÀjÃPÉëAvï ¥Á¸ï eÁAªïÌ PÀ¸À¯ÉA ²PÁ¥ï eÁAiÀiï D¤ ¥ÀæzÁ£ï ¥ÀjÃPÉëAvï PÀ¸À¯ÉÆ «µÀAiÀiï(  Optional Subject) «AaeÁAiÀiï?
 RAaÃAiÀiï KPï ¥À¢é ²PÁ¥ï, ¥ÀjÃPÉëPï CgÀívÁ vÀjÃ, ¸ÁªÀiÁ£ïå ²PÁ¥ï vÀgï ¸ÁßvÀPÉÆÃvÀÛgï ²PÁ¥ï UÀgïÓ. §gÉA gÉÃAPï ªÀÄí¼Áågï L.J.J¸ï ªÁ L.¦.J¸ï eÁAiÀÄÓAiÀiï vÀgï «eÁߣï-²PÁ¥ï §gÉA. zÁSÁèöåPï CvÁA Gràa f¯Áè¢üPÁj  ¦æAiÀiÁAPÁ ªÉÄÃj EAf¤AiÀÄgï vÀgï ªÀÄAUÀÆîgÉÆÑ  f¯Áè¢üPÁj zÁPÉÛgï. ºÁå ªÀgÁì  ¥ÀAiÉÄèA ¸ÁÜ£ï ¯Á§Ä¯ÉÆè  zÀÄj±ÉnÖ C£ÀĢåï D¤ DzÁèöå ªÀgÁì ¥ÀAiÉÄèA ¸ÁÜ£ï ¯Á§Ä¯ÉèA PÉÆÃ¯ÁgÁZÁå £ÀA¢¤ PÉ Dgï   EAf¤AiÀÄgï eÁªïß C¸Ávï. ºÁå ªÀgÁì ¥À¬ÄèA 25 gÉAPÁA eÉÆqÁèA°A ²PÀįÉè ²PÀà ¸ÀA¸ÉÜ eÁªïß C¸Ávï-L.L.n, £É±À£À¯ï E£À¹ÖlÆå( EAf¤AiÀÄjAUï PÉÆ¯Éf), £ÉñÀ£À¯ï ¯Á PÁ¯ÉÃeï, eÉ.J£ï AiÀÄÆ qɰè,  ¸ÉÊAmï ¹ÖÃ¥À£ï PÉÆ¯ÉÃeï qɰè, qɰè D¤ ¥ÀÆ£Á D¤ ªÀÄÄA¨Á¬Ä  AiÀÄĤªÀjìn. 
     vÁt ¥ÀæzÁ£ï ¥ÀjÃPÉëAvï «AZÀè¯ÉA «µÀAiÀiï eÁªïß C¸Àvï-DAvÉÆæ¥ÉÆ¯ÉÆf, ¸ÉƲAiÉÆ¯ÉÆf, ¸Á»vïå, fAiÉÆUÀæ¦, ¥À©èPï Jr䤸ÉÖçõÀ£ï EvÁå¢. £ÀA¢¤ PÉ Dgï   »uÉ PÀ£Àßqï ¸Á»vïå WÉvÁè¯ÉA. D«Ä ¥À¢é ²PÀ¥ÁAvï ²PÁÑöå «µÀAiÀiÁAPï D¤ ¥ÀæzÁ£ï ¥ÀjÃPÉëAvï §gÀAªÁÑöå ¥ÀjÃPÉëPï ¸ÀA¨sÀAzï C¸ÁeÁAiÀiï ªÀÄuï £Á.

RAAiÀÄìgï  vÀ¨sÉðw eÉÆrÑ?
¨sÁgÁvÁAvï ¹«¯ï ¸Àjé¸ï vÀ©üðw ¢AªÉÑ ¥ÀAiÀiÁèöå  zsÁ eÁUÁågï D¸ÁÑöå ¸ÀA¸ÁÜöåZÉÆ «ªÀgï ºÁå ¥ÀjA C¸Á:

Rank Name City
1 Rau's IAS Study Circle Delhi, Jaipur, Bangalore
2 Chanakya IAS Academy Delhi
3 Sathya IAS Academy Chennai
4 Brain Tree India Hyderabad
5 Elite Academy Mumbai
6 Astitva I.C.S. Jaipur
7 ALS IAS Academy Delhi
8 Brilliant Tutorials Private. Limited Chennai
9 Vajiram and Ravi's IAS Academy Delhi
10 Khan Study Circle Delhi


¨ÉAUÀÆîgÀAvï AiÀÄĤªÀgÀì¯ï PÉÆÃaAUï ¸ÉAlgÀ xÁªïß ¸À¨Ágï » ¥ÀjÃPÁë ¥Á¸ï eÁ¯Áåvï.
C®à¸ÀASÁåvÁAPï DyðPï PÀÄªÉÆPï:
C¯ïà ¸ÀASÁåvï «zÁåyAPï PÀ£ÁðlPÁå C¯ïà ¸ÀASÁåvï PÀ¯Áåuï E¯ÁSÉ xÁªïß vÀ¨ÉðwPï DyðPï PÀÄªÉÆPï ¯Á¨ÁÛ.  vÀ¨sÉðwZÉA ¸ÀUÉîA ¦Ã¸ï, D¤ ªÀ¹Û D¤ ¥ÀAiÀiÁÚPï  ªÀÄíAiÀiÁßöåPï( ¸Ávï ªÀÄíAiÉÄß) qɰèvÀgï gÀÆ.10,000, ºÉÊzÀgÁ¨Ázï vÀgï gÀÆ.8000, EvÀgï ±ÉºÀgÁA vÀgï gÀÆ.4000 ªÉļÁÛvï. ¥ÀÆuï ºÁPÁ f¯ÉèZÁå  ºÀAvÁgï «AZÀªÉÚPï ¥ÀjÃPÀë ZÀ¯ÁÛ D¤ ºÁPÁ Cfð UÁ®Æ£ï ºÁeÁgï eÁAiÀiÁÓAiÀiï. PÀÄmÁäZÉÆ ªÁ¶ðPï DzÁAiÀiï 4.5 ¯ÁPÁAPï «ÄPÉÆéAPï £ÀeÉÆ.
PÀ£ÁðlPÀZÁå PÀxÉÆ°PÁAPï DªÁ̸ï:
PÀ£ÁðlPÀZÁå PÀxÉÆ°Pï ©¸ÁàAZÁå vÀ¥Éð£ï ¹«¯ï ¸Àjé¸ï ¥ÀjÃPÉëPï vÀ¨sÉðw ¢AªÁÑöåPï 2004 E¸ÉéAvï , ¨ÉAUÀÆîgÁAvï  PÉÆæÃ¸ï( KROSS) ¸ÀA¸ÉÆÜ C¸Á PɯÁ. ºÁAUÁ 11 ªÀÄíAiÀiÁßöåAa vÀ¨sÉðw ¯Á¨ÁÛ. ¥ÀæzsÁ£ï ¥ÀjPÉëZÉ «µÀAiÀiï-¸ÉƲAiÉÆ¯ÉÆf D¤ ¥À©èPï Jr䤸ÉëçñÀ£ï ºÉ WÉAªïÌ CªÀPÁ¸ï C¸Á. ºÀgÉåÃPÁ ªÀgÁì °Qvï ¥ÀjÃPÉë ªÀÄj¥Àvï °Tvï ¥ÀjÃPÉë ªÀÄÄPÁAvïæ( ¢AiÉĸÉf ºÀAvÁgï) PÀgÁÛvï.  ºÉ «²A ZÀrvï ªÀĺÉwPï ¹.ªÉÇ.r.¦, £ÀAvÀÆgï ªÀÄAUÀÆîgï ºÁAPÁ ¸ÀA¥ÀgïÌ PÀgÉåvï. ¥ÉÆÃ: 0824-2221580 .